Mijn Broer John
Hamme, John
Amsterdam 03-09-1922
Mauthausen 16-09-1941
John Hamme was de oudste van de drie kinderen van Manuel Hamme en Roosje Koekoek. Een paar jaar nadat in 1925 zijn broertje Nico was geboren, verhuisde het gezin, dat in 1933 gecompleteerd werd met het kleine zusje Hanneke, van Johns geboortehuis in de Karel du Jardinstraat naar de Emmastraat.
Daar, in Oud-Zuid, groeide John op. Hij ging er naar de lagere school en naar de MULO in de Nicolaas Maesstraat.
In 1937 begon zijn vader, na jarenlang handelsreiziger in bontvellen te zijn geweest, samen met een compagnon een eigen groothandel. Ondanks de slechte economische omstandigheden in de dertiger jaren floreerde de zaak en de familie Hamme was dan ook in goeden doen. In 1940 verhuisden zij van de Valeriusstraat, waar zij sinds 1937 woonden, naar de veel modernere Stadionweg.
John wilde bij zijn vader in de zaak komen en om het bontvak vanaf de onderste trede te leren, begon hij toen hij van school kwam met atelierwerk, eerst bij modehuis Hirsch op het Leidseplein, daarna bij bontwerker Baaij in de Van Baerlestraat.
John was een levendige, vrolijke jongen, met veel vrienden. Hij was sportief, voetbalde een tijdlang op de Zuidelijke Wandelweg bij AFC, en nam deel aan lange wandeltochten, waarmee hij een flinke hoeveelheid medailles veroverde. Hij had een grote interesse voor alles wat er in de wereld gebeurde, en de kranteknipsels die hij bewaarde, groeiden dan ook uit tot een omvangrijke verzameling.
Eenmaal haalde John zelf de krant. Hij was ongeveer vijftien jaar toen de Amsterdamse Cineac een aantrekkelijke reclamecampagne aankondigde. Op de vrijdag vóór Pasen zou iedere honderdste bezoeker een fotoboek van de KLM krijgen en iedere duizendste bezoeker een retourvlucht Schiphol-Waalhaven. Die vrijdag stond John al vroeg in de Reguliersbreestraat. Vanaf het moment dat de deur open ging, telde hij de bezoekers en als duizendste ging hij naar binnen. De dagbladen en vooral het met de Cineac gelieerde Algemeen Handelsblad besteedden in hun kolommen ruime aandacht aan dit huzarenstukje.
Naast zijn werk volgde John een avondschool en ook op 11 juni 1941 wilde hij beslist naar school gaan, ofschoon hij wist dat er die dag een razzia was gehouden. Zodra hij de deur uitkwam, werd hij aangehouden.
Via Schoorl werd John Hamme gedeporteerd naar Mauthausen, waar hij na een paar maanden om het leven werd gebracht. Hij werd niet ouder dan 19 jaar.
Zijn ouders en zijn broer en zusje wisten in 1942 naar België te vluchten, doken daar onder en overleefden de oorlog.
Tekst van Hansje E. Dominicus
Uitgave van de Stichting Vriendenkring Mauthausen
Amsterdam juni 1999